BẢN TIN KINH TẾ VĨ MÔ

SỐ THÁNG 04 - 2020


 

Tính đến 30/03/2020, tình hình dịch COVID-19 vẫn đang tiếp tục lan rộng trên toàn cầu và chưa có dấu hiệu cải thiện, đặc biệt tại các quốc gia Châu Âu và Mỹ.

Riêng tại Việt Nam, tình hình đang trở nên phúc tạp hơn từ tuần cuối tháng 3.

Tình hình dịch đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến mọi mặt của kinh tế và xã hội toàn cầu cũng như trong nước. Theo số liệu công bố của Tổng cục thống kê, GDP Q1-2020 chỉ đạt 3.82 %, mức thấp nhất kể từ năm 2010 đến nay.

Một số chỉ tiêu khác vẫn tăng trưởng dương trong Q1 và tháng 3 nhưng bắt đầu có dấu hiệu "đuối sức". Riêng xuất khẩu và tổng mức bán lẻ tiêu dùng trong nước đã quay đầu giảm (tăng trưởng âm) trong tháng 3.

Ngoài ra, đáng chú ý nhất là thị trường tài chính toàn cầu giảm mạnh; cũng như tại Việt Nam. Tính đến 30/03/2020, chỉ số VN-index đã giảm 31.09% so với 31/12/2019. Tính đến 23/03/2020, vốn hóa thị trường đã giảm 24.7% so với cuối năm 2019 (theo ước tính củaGSO).

Với tình hình dịch như hiện tại, và các biện pháp của Chính phủ nhằm ngăn chặn sự lây lan dịch như: hạn chế đi lại, đóng cửa các dịch vụ không thiết yếu... thì các hoạt động kinh tế và thị trường được dự báo sẽ còn tiếp tục diễn biến xấu trong ít nhất 1-2 tháng tới.

 



    

 

CÁC CHỈ SỐ KINH TẾ

 

1. TỔNG SẢN PHẨM QUỐC NỘI (GDP)

GDP Q1-2020 chỉ tăng trưởng 3.82% - mức tăng thấp nhất trong vòng 10 năm trở lại đây (2010-2019) với sự giảm tốc mạnh của cả ba khu vực nông - lâm nghiệp - thuỷ sản, công nghiệp & xây dựng, và dịch vụ do bị ảnh hưởng chủ yếu từ sự bùng phát dịch COVID-19. Ngoài ra, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản còn gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng hạn hán, xâm nhập mặn tại vùng ĐBSCL; và dịch cúm gia cầm có nguy cơ bùng phát.

 

2. CHỈ SỐ GIÁ TIÊU DÙNG (CPI) VÀ LẠM PHÁT

Mặc dù CPI bình quân Q1-2020 so với cùng kỳ năm trước vẫn ở mức cao nhất trong giai đoạn 2016- 2020, tăng lần lượt 5.56% do 2 tháng đầu năm giá 1 số mặt hàng tăng mạnh trong dịp Tết nguyên Đán, đặc biệt là giá thịt heo.

Tuy nhiên, so với tháng trước, CPI T03-2020 giảm 0.72%, đây là chỉ số CPI thấp nhất trong giai đoạn 2016-2020.

CPI T03-2020 giảm 0.72% so với tháng trước, do có 7/11 nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số giá giảm:

- Nhóm giao thông giảm nhiều nhất với 4.87%, chủ yếu do tácđộng của điều chỉnh giảm giá xăng, dầu vào thời điểm 29/2/2020 và 15/3/2020 làm giá xăng, dầu giảm 9.83% (tác động làm CPI chung giảm 0.43%) và theo đó giá dịch vụ giao thông công cộng cũng giảm, Nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng giảm 0.25%.

- Nhóm văn hóa, giải trí và du lịch giảm 1.4% do nhu cầu đi lại, du lịch, lễ hội của người dân giảm mạnh bởi ảnh hưởng của dịch.

- Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0.43%, trong đó: thực phẩm giảm 0.89%.

 

3. CHỈ SỐ SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP (IIP)

Q1-2020: IIP toàn ngành chỉ đạt 5.8%, tăng thấp hơn mức tăng 9.2% của cùng kỳ 2019. Trong đó, 4 ngành sản xuất chủ lực đều có mức tăng thấp hơn cùng kỳ 2018 và 2019.

Sản xuất trong nước đang và sẽ còn đối mặt với những khó khăn của 2 chiều trong ít nhất 2-3 tháng tới:

(1)  Nguồn nguyên liệu nhập khẩu bị ách tắc (đặc biệt từ Trung Quốc); Mặc dù các DN vẫn duy trì sản xuất cầm chừng từ nguồn nguyên, nhiên, vật liệu tồn kho. Nhưng tình hình sẽ thật sự khó khăn, nếu tình hình dịch bệnh vẫn tiếp tục kéo dài sang Q2, đặc biệt ở các ngành dệt may, da giày, điện tử, sắt thép; sản xuất xe có động cơ...

(2)  Các biện pháp phong tỏa do dịch tại các nước Châu Âu và Mỹ; và sự lây lan dịch chưa có dấu hiệu cải thiện, do đó các đơn hàng xuất khẩu đang bị ngừng từ giữa T03 đến nay.

 

Bảng chỉ số IIP theo từng ngành


4. CHỈ SỐ FDI

FDI luỹ kế còn hiệu lực:

Khu vực FDI đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, trong quý đầu năm 2020, khu vực FDI chiếm 68.4% tổng kim ngạch xuất khẩu, chiếm 24.3% vốn đầu tư phát triển xã hội và chiếm 15.7% trong tổng thu NSNN. Dòng FDI vào Việt Nam khá đa dạng từ 136 quốc gia; vốn giải ngân lũy kế đến 20/03/2020 đạt 215.6 tỷ USD. Hơn 64% vốn đăng ký tập trung vào nhóm: Hàn Quốc với 68.57 tỷ USD (chiếm 18.53%), Nhật Bản 59.71 tỷ USD (16.14%), tiếp theo là Singapore, Đài Loan, Hong Kong.

 

FDI đăng kí giải ngân trong ngăm:

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện Q1-2020 đạt 3.85 tỷ USD, giảm 6.6% so với cùng kỳ năm trước, đây là lần giảm đầu tiên trong giai đoạn 2016-2020. Vốn FDI đăng ký mới tăng 44.8% so với cùng kỳ (5.53 tỷ USD). Tuy nhiên, nếu loại trừ 4 tỷ USD vốn đăng ký của dự án Nhà máy điện khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại Bạc Liêu do Singapore đầu tư, thì vốn FDI cấp mới giảm mạnh 59.9%. Bên cạnh đó, vốn FDI điều chỉnh cũng giảm 18% so với cùng kỳ.


 

 

 

 NGÀNH DU LỊCH

 

Như đã dự báo trước, do ảnh hưởng của dịch COVID-19, khách du lịch quốc tế đến Việt Nam đã giảm mạnh trong tháng 3. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, số lượng khách quốc tế đến nước ta trong T03-2020 giảm mạnh 63.8% so với T02- 2020 và giảm 68.1% so với cùng kỳ.

Tính chung Q1-2020, khách quốc tế đến VN đạt gần 3.7 triệu lượt người, giảm 18.1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó giảm ở hầu hết các thị trường, mức giảm mạnh nhất tập trung ở các thị trường lớn như Trung Quốc, Hàn Quốc, US...

Cùng với các lệnh “ngừng bay”, “hạn chế đi lại” trong nội địa, thậm chí “phong tỏa” ở nhiều quốc gia, khách quốc tế đến VN và khách nội địa sẽ còn sụt giảm nghiêm trọng trong các tháng tới nếu dịch COVID- 19 chưa được kiểm soát.

 


 

 

ĐĂNG KÝ DOANH NGHIỆP VÀ GIẢI THỂ

 

Ảnh hưởng từ dịch COVID-19 đến cộng đồng doanh nghiệp ngày càng rõ rệt. Số lượng doanh nghiệp thành lập mới trong Q1-2020 có xu hướng chững lại, tỷ lệ gia tăng thấp hơn nhiều so với cùng kỳ các năm trước. Cụ thể, cả nước có 29,711 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 4.4% so với cùng kỳ năm 2019. Đây là một trong những mức gia tăng số doanh nghiệp thành lập mới thấp nhất của Q1 giai đoạn từ 2015-2019.

Trong Q1-2020, có 34,889 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường (tăng 2.0% so với cùng kỳ 2019). Trong đó, số lượng DN tạm ngừng kinh doanh trong ngắn hạn Q1- 2020 tăng 26.0%; và những con số tạm ngừng hoạt động và giải thể này được dự báo sẽ còn tăng cao trong những tháng tới nếu dịch tiếp tục kéo dài.

 



 

XUẤT NHẬP KHẨU

 

Dịch COVID-19 đã làm hoạt động thương mại, vận tải, du lịch, dịch vụ toàn cầu bị ảnh hưởng nặng nề. Hoạt động xuất, nhập khẩu của Việt Nam đã sụt giảm nghiêm trọng. Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, kim ngạch xuất khẩu Q1-2020 đạt 59.1 tỷ USD, chỉ tăng 0.5% so với cùng kỳ trong khi nhập khẩu giảm 1.9%. Mặc dù xuất khẩu Q1 duy trì được mức tăng trưởng nhưng số liệu T03 đã bắt đầu cho thấy sự sụt giảm khi chỉ đạt 20 tỷ USD, giảm 4.1% so với tháng trước và giảm 12.1% so với T03-19



 

Mặt hàng xuất nhập khẩu T3/2020:

So với tháng trước, hầu hết các mặt hàng xuất khẩu trong T3 có kim ngạch giảm: Dầu thô giảm 20.8%; sắt thép giảm 20.3%; hàng dệt may giảm 19.4%; giày dép giảm 19.1%.

So với cùng kỳ năm trước, nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực như hàng dệt may, giày dép, thủy sản, điện thoại & lih kiện đều có kim ngạch xuất khẩu giảm mạnh.

 

Xuất khẩu theo quốc gia:

Tính chung trong Q1-2020, tổng kim ngạch xuất khẩu, tại thị trường Mỹ và Trung Quốc vẫn đạt mức tăng cao do số liệu này chỉ mới tạm ước tính đến ngày 23/03; trong khi tình hình dịch bệnh bắt đầu lan rộng tại Mỹ từ giữa T03-2020;

− Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 15.5 tỷ USD, tăng 16.2% so với cùng kỳ năm trước. Thặng dư thương mại Việt Nam – Mỹ đạt 12.1 tỷ USD.

− Tiếp đến là Trung Quốc với kim ngạch xuất khẩu đạt 8.4 tỷ USD, tăng 11.5%, chủ yếu do mặt hàng điện thoại và linh kiện tăng 187.5%.

Trong khi đó, kim ngạch xuất khẩu tại các thị trường lớn khác như EU, ASEAN, Hàn Quốc giảm so với cùng kỳ năm trước.

Những khó khăn và thách thức do dịch bệnh COVID-19 chưa thực sự tác động mạnh đến số liệu xuất khẩu của Q1; tuy nhiên với các biện pháp phòng tỏa, hạn chế tại 1 số quốc gia Châu Âu và Mỹ đã bắt đầu áp đặt từ giữa T03 đến nay sẽ tác động rất lớn đến tình hình xuất khẩu trong Q2.


 

THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

 

1. Hệ thống ngân hàng

 

 

2. Thị trường trái phiếu

Từ đầu tháng 3, lợi suất trái phiếu chính phủ tăng trở lại. So với 31/12/2019, tại ngày 30/03/2020 lợi suất trái phiếu tăng ở hầu hết các kỳ hạn, ngoại trừ tại kỳ hạn 10 năm và 15 năm.

3. Thị trường chứng khoán:

Theo Tổng cục Thống kê, tổng mức huy động vốn cho nền kinh tế của TTCK trong Q1-2020 chỉ đạt 29.5 nghìn tỷ đồng, giảm 65% so với cùng kỳ năm trước. Trên thị trường cổ phiếu, tính đến 23/03, mức vốn hóa thị trường đạt 3,302 nghìn tỷ đồng, giảm 24.7% so với cuối năm 2019. Tính đến ngày 30/3/2020, chỉ số VN-Index đạt 662.26 điểm, giảm 31.09% so với tại ngày 31/2/2019 và giảm 32.86% so với thời điểm trước khởi phát Dịch (21/01/2020);


 

Xin cảm ơn!